ŁEMKOWSKA DREWNIANA ARCHITEKTURA CERKIEWNA (103847169)



Sprzedano za: 53,00 zł

Zakończona o 19:30 dnia 22.05.2006 r.

Lokalizacja: Kraków


Zobacz aktualne oferty
aktualne przedmioty sprzedającego

Parametry

Rok wydania (xxxx)
1986
Okładka
miękka

oferta nr 103847169


Opis

WPROWADZENIE:

Przedmiotem rozważań jest drewniana cerkiew łemkowska rozumiana na ile jest to możliwe roko a nie tylko jako „stylowo czysta" budowla. To określenie „stylowo czysta cerkiew łSZmkowśka" lub inaczej „klasyczna cerkiew łemkowska" wymaga pewnego wyjaśnienia. Zostało bowiem użyte świadomie, ale też po raz pierwszy. I chociaż określenie takie nie występuje w dotychczasowej literaturze przedmiotu, to za cerkiew łemkowska, a więc niejako „stylowo czystą", uważano dotąd taką budowlę, która odpowiada następującej, najkrótszej charakterystyce: „jest trójdzielna z szerszą i wyższą nawą, dachami namiotowymi, łamanymi, z wieżyczkowymi zwieńczeniami oraz izbicową wieżą od zachodu". Nie oznacza to jednak, że wszystkie drewniane cerkwie znajdujące się na obszarze łemkowskim ukształtowane są zgodnie z tą charakterystyką i to zarówno te, które można uznać za łemkowskie (np. cerkwie z Doliny Osławy, określone dalej roboczo jako typ północno-wschodni), jak również te, które w żadnym razie nie mogą być do lemkowskich zaliczone.
Łemkowska cerkiew „stylowo czysta" przestała bowiem w pewnym momencie być nadal powielana, a jej miejsce zajęły inaczej już kształtowane i o różnej proweniencji świątynie, niekiedy tylko pewnymi elementami konstrukcyjnymi czy rozplanowaniem nawiązujące do dawnej, miejscowej tradycji. Uchwycenie momentu załamania się łemkowskiej tradycyjnej twórczości architektonicznej w budowlach sakralnych stanowi jedno z wielu zadań tego opracowania, którego celem ogólnym i podstawowym jest ukazanie dziejów i faz rozwojowych drewnianej łemkowskiej architektury cerkiewnej oraz weryfikacja dotychczasowych ustaleń i przeświadczeń, ze zwróceniem uwagi na niektóre dotąd niedostrzegane, albo inaczej interpretowane zagadnienia.
Potrzeba podjęcia tematu o drewnianej łemkowskiej architekturze cerkiewnej zarysowywała się od dawna w nauce, a w polskiej szczególnie. Składało się na to wiele różnych przyczyn.
Przede wszystkim pomimo zainteresowania się Łemkami przez naukę już w połowie ubiegłego stulecia, pomimo wszechstronnych badań etnograficznych i innych dyscyplin naukowych, które to badania stopniowo doprowadziły do szczegółowego określenia charakterystycznych cech dla wielu dziedzin kultury łemkowskiej oraz częściowego wyjaśnienia dziejów tej grupy etnograficznej po północnej, polskiej stronie Karpat, a w latach trzydziestych bieżącego stulecia także do ostatecznego ustalenia zasięgu występowania w Polsce łemkowskiej grupy, to problem łemkowskiej architektury cerkiewnej nie doczekał się dotąd monograficznego opracowania. Zastąpić go przecież nie mogą nieliczne wzmianki i niewielkie, o prekursorskim charakterze artykuły. Podejmowana Ly"? Unku próba P° drugiej wojnie światowej nie została doprowadzona do końcowego tu Badawczego. Nie inaczej też wyglądała przed ostatnią wojną sytuacja badawcza po południowej stronie Karpat w odniesieniu do cerkwi lemkowskich, znajdujących się na Słowacji i Rusi " Zakarpackiej.
Równocześnie w powojennych opracowaniach poświęcanych syntezie dziejów sztuki czy architektury omawianego regionu, dostrzec było można pewien schematyzm opisu tego zagadnienia wynikający z przeświadczenia, że w przeszłości na ten temat powiedziano już wszystko. Takie przeświadczenie w pewnym okresie zaciążyło również na piszącym te słowa. Wreszcie w najnowszych opracowaniach poświeconych lemkowskiej architekturze cerkiewnej istnieje wręcz niezrozumienie tematu, polegające z jednej strony na zaliczaniu do łemkowskiej architektury cerkiewnej wszystkich drewnianych, a nawet murowanych cerkwi znajdujących się na obecnych południowo-wschodnich kresach Polski, a z drugiej - zupełne pomijanie „stylowo czystych" cerkwi łemkowskich z południowych stoków Karpat.
Tymczasem powojenne polskie i słowackie prace nad inwentaryzacją zabytków, a następnie publikacje tego materiału na przestrzeni ostatnich dwunastu lat pozwoliły na zebranie całego materiału zabytkowego, zachowanego i znanego z przekazów ikonograficznych. Równocześnie polskie szczegółowe badania i opracowania monograficzne szeregu zabytków dostarczyły nowych interesujących danych i spostrzeżeń, pozwalających m.in. na skodyfikowanie typu pólnocno-wschod-niego cerkwi łemkowskiej po północnej stronie Karpat, typu różniącego się znacznie od ..stylowo czystych" cerkwi łemkowskich. Badania pozwoliiy także na zasygnalizowanie zagadnienia dotyczącego zewnętrznego malowania cerkwi lemkowskich.
Nie bez znaczenia dla konieczności podjęcia badań jest też fakt stałego zmniejszania się w bieżącym stuleciu stanu posiadania cerkwi łemkowskich. Cerkiewna architektura lemkowska poniosła bowiem znaczne straty w wyniku obu wojen światowych, a straty te zostały jeszcze dodatkowo spotęgowane trudną sytuacją Łemków, jaka się wytworzyła po drugiej wojnie światowej, zwłaszcza po polskiej stronie, w związku z przemieszczaniem i rozproszeniem łemkowskiej grupy etnograficznej na obszarze caiego Państwa Polskiego. W tej sytuacji pewna liczba świątyń, przez dłuższy czas nie użytkowana i pozbawiona opieki, uległa dewastacji i popadła w ruinę. Niełatwa też była sytuacja ludności łemkowskiej po drugiej stronie Karpat, gdzie proces asymilacyjny i stopniowa utrata więzi grupowej został zapoczątkowany jeszcze przed pierwszą wojną światową. Dlatego w okresie międzywojennym, w związku ze stopniowym zanikaniem świadomości grupowej oraz poczucia wartości przejawów własnej, miejscowej kultury, wiele cerkwi rozbierano i zamieniano na murowane (proces ten trwał zresztą po obu stronach Karpat). Były one też sprzedawane i przenoszone na nowe, nieraz bardzo odległe miejsca, gdzie niegdyś w ogóle nie występowały (np. na Ziemiach Czeskich), a w czasie przenosin często je zniekształcano.
Scharakteryzowana powyżej sytuacja upoważniała do zajęcia się tym tematem, lecz gdy to nastąpiło, zarysowało się równocześnie wiele nieprzewidywanych, a istotnych trudności. Przede wszystkim, o czym już wspomniano, znacznie słabiej zaawansowane są badania etnograficzne i wielodyscyplinarne nad dawną diasporą Łemków na Słowacji, zaś w świetle dotychczasowych badań etnograficznych i językoznawczych nie odnotowano Łemków na Rusi Zakarpackiej Przemieszanie się różnych elementów etnicznych i szybsza asymilacja Łemków po południowej stronie Karpat spowodowały, że tam mianem Rusnaka (Rusina), czy z czasem stopniowo Ukraińca, określano zarówno Łemka, Bójka i Hucuła, jak też rzeczywistego Ukraińca, a nawet zrutenizowanego „odmieńca" etnicznego (Słowaka, Węgra, Polaka itp.). Szczególnie odczuwa się brak dla południowego obszaru łemkowskiego wyraźnie zakreślonych granic, o czym będzie wzmianka w dalszej części. Dziś w wielu miejscach granice te mogą wytyczać już tylko czyste stylowo cerkwie łemkowskie, niczym dawne siupy graniczne. Gdyby znany był dokładniej dawny zasięg łemkowskiego zasiedlania na Słowacji, może za odmienny typ cerkiewnej architektury łemkowskiej uznać byłoby można również cerkwie zgrupowane w okręgu Humenne na Słowacji. Jedną z tych cerkwi z miejscowości Matyasova, słowacki badacz Josef Vydra nazwał przecież swego czasu „kościołem iemkowskiego typu". Cerkwie tego okręgu wprawdzie posiadają swe własne oblicze stylowe, różniące je zasadniczo od czysto stylowej cerkwi łemkowskiej, ale przecież i łemkowski typ północno-wschodni po polskiej stronie Karpat różni się również w sposób zasadniczy od „klasycznej" cerkwi łemkowskiej.
Kolejna trudność to datowanie materiału zabytkowego. Tylko nieliczne cerkwie mają swe metryki wypisane bezpośrednio na elementach architektonicznych, jeszcze mniej ma czas budowy poświadczony archiwalnie. Większość datowań oparta jest na danych zawartych w diecezjalnych „Schematyzmach", które często podają fałszywe daty, nawet w tych wypadkach, kiedy w cerkwi istnieje zachowany napis fundacyjny, wypisany ręką cieśli-budowniczego. Często też remonty kapitalne i przebudowy przyjmowane były za czas budowy świątyni. Tylko nieliczne cerkwie, będące najstarszymi zabytkami sakralnej architektury łemkowskiej sięgają substancją XVII stulecia, a spośród nich już tylko niektóre poświadczone są datą lub napisem fundacyjnym.
W niniejszym opracowaniu przyjęto datowanie zgodne z podanym w najnowszych publikacjach typu inwentaryzacji naukowej oraz w opracowaniach monograficznych, często nie publikowanych. Niekiedy na podstawie wyników badań architektonicznych autora lub analiz materiałów ikonograficznych, popartych porównawczą analizą stylistyczną, a także na podstawie kwerendy archiwalnej, dotychczasowe datowanie było zmieniane, względnie uzupełniano dzieje budowlane zabytku o nie znane dotąd dane. Przykładem takim są dzieje budowlane cerkwi w Owczarach, które w wyniku podjętych prac konserwatorskich w 1983 r. (a więc już po napisaniu tej rozprawy) i odsłonięciu całego zrębu budowli, okazały się być zasadniczo różne od dotąd przyjmowanych. Trzeba też podkreślić - jak to ujął Franciszek Strzałko - że przecież fakt, iż każda składowa część tej cerkwi pochodzi z innego okresu „nie zmienia ani na jotę [jej] wartości artystyczne) i „podziwiać należy, jak różni budowniczowie potrafili zestroić w jedną cudowną całość" poszczególne części, utrzymując łemkowski styl cerkiewny.
Badacze podejmujący w przeszłości temat drewnianej cerkiewnej architektury łemkowskiej nie zastanawiali się co było wcześniej, przed XVII stuleciem na tym obszarze, a przede wszystkim jak mogły wyglądać wówczas znajdujące się tutaj cerkwie. Cytowane natomiast niekiedy źródła dotyczące XV wieku (np. lat 1438 i 1492; archiwum w Budapeszcie) jeśli nie stwierdzają wyraźnie, że dotyczą one Kościoła Wschodniego, nie wnoszą wiele do rozważań. Po łacinie bowiem słowa „ecclesia" i „capella" oznaczają świątynię i kaplicę zarówno łacińską, jak i bizantyjską. Znane są zresztą z przeszłości fakty istnienia W konkretnej miejscowości na omawianym obszarze początkowo łacińskiego kościoła, a po pewnym czasie pojawienia się na jego miejscu cerkwi, co od momentu przyjęcia Unii Kościelnej jw Polsce w 1596 r., na Słowacji i Rusi Zakarpackiej w 1648 r.) nie napotykało na opory.
Znacznym wreszcie utrudnieniem było odszukanie i dotarcie do wielu pozycji bibliograficznych, zwłaszcza do publikacji sprzed 1939 r. zamieszczanych w prowincjonalnych czasopismach i rocznikach, które nie zawsze można było odnaleźć w Centralnym Katalogu Biblioteki Narodowej w Warszawie oraz w specjalistycznych bibliotekach Pragi.
Pisząc o drewnianej cerkwi łemkowskiej nie sposób było ograniczyć się tylko, jak przekonał się o tym autor, do zabytków występujących na obszarze jednego kraju, na przykład jedynie do cerkwi w Polsce, czy jak to czynili niegdyś niektórzy badacze w odniesieniu do cerkwi na Słowacji i Rusi Zakarpackiej. Omawiając bowiem zabytki tej architektury po jednej stronie szczytów karpackich, a pomijając po drugiej, otrzymywano obraz jeśli nie mylny, to na pewno powierzchowny i niepełny.
Niewątpliwie również autorowi tego opracowania nie udało się uniknąć błędów i nieścisłości. Wydaje się jednak, że stworzono pewne podstawy pod przyszłe badania i że przyszłym autorom łatwiej będzie uzupełnić i uściślić obraz dziejów drewnianej architektury cerkiewnej na całym obszarze łemkowskiego osadnictwa.
Zainteresowanie tym tematem wiąże się od momentu pierwszego zetknięcia się z zabytkami cerkiewnej architektury łemkowskiej w wakacyjny studencki czas roku 1954. Potem przyszły własne badania prowadzone bardziej systematycznie, zwłaszcza po 1962 r. w ramach prac Instytutu Sztuki PAN nad dokumentacją drewnianej architektury sakralnej w Polsce oraz dzięki indywidualnym i stypendialnym wyjazdom do Czechosłowacji. Za umożliwienie tych badań autor dziękuje kolejnym Dyrekcjom Instytutu Sztuki PAN.
W sposób szczególnie serdeczny autor pragnie podziękować Franciszkowi Strzałce z Londynu, wybitnemu znawcy architektury cerkiewnej, za udostępnienie zdjęć fotograficznych, zwłaszcza cerkwi me zachowanych oraz wypisów z notatek wykonanych w drugiej połowie lat trzydziestych, w czasie badań terenowych po obu stronach Karpat, a szczególnie za przyjacielską wymianę poglądów i uwag na temat drewnianej architektury cerkiewnej oraz jej różnorodnych odmian. Dr Stanisław Michalczuk zechce przyjąć równie serdeczne podziękowanie za udostępnienie zbieranych przed laty wypisów archi-' walnych i bibliograficznych, związanych z niektórymi zabytkami cerkiewnej architektury lem-kowskiej.
Osobne podziękowanie zechce przyjąć również dr Janusz Sowiński, kierownik Redakcji Historii Sztuki Wydawnictwa Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu, redaktor tej pozycji, za okazane zrozumienie, cierpliwość i koleżeńską pomoc.
Rok 1983 Wydawnictwo przeznaczyło na wewnętrzną recenzję pracy, ewentualne autorskie uzupełnienia oraz prace redakcyjne.
Niezwykle wnikliwa, a w stosunku do niektórych kwestii polemiczna recenzja była przedmiotem szczególnej uwagi autora. Wnosiła ona bowiem nowe, niekiedy odmienne spojrzenia, zmuszając autora do ponownej, uważnej analizy poszczególnych zagadnień. Toteż autor pragnie serdecznie podziękować Recenzentowi, którym był znakomity znawca problematyki związanej z łem-kowską grupą etnograficzną — profesorowi Romanowi Reinfussowi — za Jego życzliwe i głębokie wniknięcie w treść pracy. Nie oznacza to jednak, że autor zgodził się ze wszystkimi uwagami Recenzenta i przyjął je w całości. Być może niektóre kwestie znajdą jeszcze swój dalszy ciąg w przyszłej dyspucie naukowej.
W ostatnich dniach przed przekazaniem maszynopisu do Wydawnictwa autor miał możność dzięki uprzejmości dr Very Bartońkowej-Mayerovej z Wiednia, zapoznać się z wydanym tamże w 1982 r. albumem fotograficznym, poświęconym drewnianym cerkwiom, budownictwu i ludziom z południowych stoków Karpat (P. R. Magocsi, F. Zapletal, Holzkirchen in den Karpaten, Wiedeń 1982, s. 35, ii. 248). Pozycja ta, niezwykle cenna ze względu na materiał ilustracyjny z lat 1920- 1925 autorstwa Floriana Zapletala (1884-1973), zawiera również przedruk jego dawniejszego artykułu (Dfevene chromy Jihokarpackych Rusimi, „Podkarpacka Ruś", Praga-Orbis, 1923, s. 117-121), który wprawdzie nie wnosi dodatkowych informacji merytorycznych, wymagających uwzględnienia, ale w którym znajdują się wzmianki o Łemkach i „łemkowskim typie cerkwi . Zamieszczone tutaj zdjęcia nie istniejącej cerkwi łemkowskiej z miejscowości Śanśske Stiavni na Słowacji pozwoliły na opracowanie dodatkowego hasła do katalogu cerkwi krakowskich.
11
Radom- Warszawa, 1982 r. Wars/awa-Halin, wrzesień 1983 r.
Ryszard


Spis treści,rysunków i ilustracji:

Wprowadzenie 7 .,,,..,
nyr>7TAł PIERWSZY Łemkowie: nazwa, zasięg terytorialny, pochodzenie. Architektura cerkiewna: Jdność w różnorodności, kręgi kulturowe drewnianej architektury cerkiewnej 12 ROZDZIAŁ DRUGI. Omówienie stanu badań 24
R07DZIAŁ TRZECI. Usytuowanie w krajobrazie. Budulec. Konstrukcja. Kopuły i dachy. Wieże-dzwon-nice i zachaty. Zakrystie i kaplice. Kruchty. Izbice i hełmy wież oraz wieżyczki pseudosygnaturkowe. Gont i szalunek deskowy. Zdobnictwo. Krzyże żelazne 30
ROZDZIAŁ CZWARTY. Wprowadzenie. Typy i warianty architektoniczne: typ północno-zachodni, typ południowy, typ południowo-wschodni, typ północno-wschodni, typ północny- schyłkowy. Cerkwie 2. połowy XIX i pierwszego czterdziestolecia XX wieku. Niektóre cerkwie spoza obszaru łemkowskiego osadnictwa: Krasne, Szlachtowa, Dubne, Leluchów, Sieniawa. Podsumowanie 45
ROZDZIAŁ PIĄTY. Dotychczasowe badania nad genezą cerkwi łemkowskich. Układy dwu- i trójdzielne. Bryły cerkwi łemkowskich i bojkowskich. Wieża-dzwonnica. Przekazy ikonograficzne. Geneza typów północno--wschodniego i północnego, schyłkowego oraz łemkowskie cerkwie murowane. Latynizacja. Fundatorzy i budowniczowie. Uwagi końcowe 62
ROZDZIAŁ SZÓSTY. Wprowadzenie. Zewnętrzne malowanie cerkwi w Bartnem. Przegląd malowanych cerkwi w Polsce, na Słowacji i Rusi Zakarpackiej. Rozważania nad niektórymi aspektami zewnętrznego malowania. Datowanie malowideł. Zewnętrzne malowanie w kręgu kultury bizantyńsko-bałkańskiej. Uwagi końcowe 84
Posłowie 93
Katalog drewnianych cerkwi łemkowskich 94 Aneks 169
Chronologiczny wykaz znanych drewnianych cerkwi łemkowskich 170 Wybór literatury 176



I Rzuty cerkwi słowackich i warianty usytuowania wieży-dzwonnicy: Bardejovske Kiipele d. Mikulaśov;i 1730 i 1837-1838; Niźny Orlik, 3. tercja w. XVIII; Ladomirova, 1742 (wg W. Mencl, Konstrukcc dfevenych kosie/ii, „Narodopisny Yestnik Ćeskosiovensky", 22:1929, nr 2-3, fig. 10, 11, 8)./35
II. Świątkowa Wielka, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; 1757; fragment poprzecznego ściągu w nawie (rys. E. Bergman na podstawie fotografii)./41
III. Zakończenia szalunku izbie niektórych wież słowackich: Bodruźal, Hunkovce, Korejovce, Potoky, Prikra (wg B. Kovaćovićova-Puśkarova, I. Puśkar, Drevene kostoly vychodneho rilu na Shvensku Preszów 1971, s. 46, 117, 186, 347, 362)./42
IV. Kształty okienek w izbicach niektórych wież słowackich: Bodruźal, Hunkovce, Ladomirova, Lado-mirova (bramka), Ladomirova, Mirola (j.w., s. 46, 120, 249, 250, 299)./42
V. Żelazne, kute krzyże z niektórych cerkwi słowackich i polskich: Jedlinka (prezbiterium), Korejovce, Bodruźal, Potoky, Kwiatoń (nawa), Kwiatoń (prezbiterium), Świątkowa Mata, Hunkovce, Jedlinka (wieża). Kożany. Prikra (krzyże słowackie wg: B. Kovaćovićova-Puśkarova. I. Puśkar. op. cit., s. 461, 185, 45, 350. 119, 457, 171, 363; krzyże polskie rys. E. Bergman na podstawie fotografii)./43
VI. Teoretyczny rysunek aksonometryczny trójdzielnej cerkwi iemkowskiej z wieżą-dzwonnicą obejmującą babiniec (opr. E. Bergman)./47
VII. Teoretyczny rysunek aksonometryczny dwudzielnej cerkwi łemkowskiej z wieżą-dzwonnicą przystawioną do nawy (wg W. R. Zaloziecky, Golische und Barocke Holzkirchen in den Karpathenlandern, Wiedeń 1926. fig. 125, z uzupełnieniami E. Bergman)./50
VIII. Teoretyczny rysunek aksonometryczny trójdzielnej cerkwi łemkowskiej z wieżą-dzwonnicą posadowioną na zrębie babińca (opr. E. Bergman)./51
IX. Powroźnik, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; istniała 1604; rzut poziomy i przekrój podłużny (wg pomiaru 1929 ze zbiorów ZAP PW, ob. w Instytucie Podstaw Rozwoju Architektury PW)./65
X. Powroźnik, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; istniała 1604; przekroje poprzeczne przez nawę i prezbi-terium(j.w.)./67
XI. Świątkowa Wielka, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; 1757; inwentaryzacja dawnego zewnętrznego malowania na południowych elewacjach (wg PKZ Oddział w Krakowie, 1968); cyfry arabskie oznaczają poszczególne gzymsy pokryte malowidłem, oznaczenia literowe barwę: b - ugier, g - ultramaryna, h — różne odcienie zieleni, o - brąz, p — czerwień cynobrowa (wg R. Brykowski, Malowane cerkwie, „Ochrona Zabytków"; 22:1979, nr 3, s. 235)./86
XII. Czarne, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; 1789; fragment arkadkowego fryzu z malowanym bukietem kwiatowym (wg pomiaru 1965 ze zbiorów ODZJ./87
XIII. Frićka, Słowacja. Cerkiew gr.-kat.; w. XVIII i XIX; elewacja południowa (wg B. Kovaćovićova--Puskarowa, I. Puśkar, op. cii., s. 419)./145'
XIV. Frićka, Słowacja. Cerkiew gr.-kat., w. XVIII i XIX; przekrój podłużny (j.w., s. 418)./146
XV. Kośice (d. KożuchoYce), Słowacja. Cerkiew gr.-kat.; 1741 i 1925-1927; przekrój podłużny (j.w., s. 191)./149
XVI. Lukov-Venecia, Słowacja. Cerkiew gr.-kat.; zapewne 1740 przebudowana; elewacja południowa (j.w., s. 259)./152
XVII. Lukov-Venecia, Słowacja. Cerkiew gr.-kat.: zapewne 1740. przebudowana; przekrój podłużny (i.w., s. 260)./l53 . „q, /]56
XVIII. Nova Polianka, Słowacja. Cerkiew gr.-kat., 1766: elewacja południowa ()•»•• s- ^ >•/
XIX. Semetkovce, Słowacja. Cerkiew gr.-kal.; 1752-1753; elewacja południowa (j.»..>. «- >•,
XX. Vyśny Hrabovec, Słowacja. Cerkiew gr.-kat; w. XVIII i 1850; przekrój podłużny U-^ ^^
XXI. Svaljava. Ruś Zakarpacka. Cerkiew gr.-kat; 1759; przekrój podłużny (wg V. i. Narodnaja derewjannaja architektura Zakarpatja, Moskwa 1976, s. 53)./lb/
Mapka rozmieszczenia cerkwi lemkowskich (opr. R. Brykowski i E. Bergman)./175 Wszystkie rysunki i mapkę kreśliła E. Bergman.



1. Powroźnik. Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; istniała 1604, przenoszona 1813-4. Widok od pd. (fot. J. Langda, 1967).
2. Owczary (d. Rychwald). Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; 1653, 1701 i 1870, wieża 1783. Widok od pn.-zach. (fot. R. Brykowski, 1963).
3. Bodrużal, Słowacja. Cerkiew gr.-kat.; 1692. Widok od pd.-wsch. (fot. R. Brykowski, 1964).
4. Kwiatoń, Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.: zapewne 2. poi. w. XVII, wieża 1743. Widok od pn. (fot. F. Strzałko. 1937).
5. Petna, Polska. Cerkiew lii. gr.-kat.; 1700, rozebrana ok. 1935. Widok od pd. (fot. R. Reinfuss, 1933).
6. Dobroslava. Słowacja. Cerkiew gr.-kat.; 1705, przed rozbudową w 1932. Widok od pd.-zach. (rys. V. Sićynśkyj: repr. J. Świderski wg: V. Sićynśkyj, Dfevene stavby v Karpatske oblasli, Praga 1940. fig. 52).
7. Bardejovske Kiipele (niegdyś Mikulaśova), Słowacja. Dawna cerkiew gr.-kat., obecnie obiekt muzealny; 1730 i 1837-8, przenoszona pomiędzy 1926-31. Widok od dawnej strony pn. (fot. z Archiwum Slovensky ustav pamiątkowej starostlivosti a ochrany prirody Bratislava-Hrad; dalej: Archiwum Brati-slava-Hrad).
8. Ladomirova, Słowacja. Cerkiew gr.-kat.; 1742. Widok od zach. (fot. R. Brykowski, 1964).
9. Tylicz. Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; 1743, wieża może 1780. Widok od pd. (rys. T. K. Mokłowskiego, sprzed 1903; repr. J. Langda wg K. Mokłowski, Sztuka ludowa ir Polsce, Lwów 1903. fig. 201)
10. Tylicz, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.: 1743, wieża może 1780. Widok od pn.-wsch. (fot. J. Świderski, 1966).
11. Krużlova, Słowacja. Cerkiew gr.-kat.: 1. pół. w. XVIII. Widok od pd. (repr. J. Langda wg: W. R. Zaloziecky. Gotische und Barocke Hohkirchen in den Karpathenlandern, Wiedeń 1926, fig. 99).
12. Klimkówka, Polska. Dawne prezbiterium cerkwi par. gr.-kat.; 1754, przenoszone przed 1914. Widok od dawnej strony zach. (fot. R. Brykowski, 1964).
13. Świątkowa Wielka, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; 1757, wieża rzekomo 1796 lub 1826-8. Widok od pn. (fot. R. Brykowski, 1966).
14. Hradec Kralove (niegdyś Mała Polana), Czechy (niegdyś Słowacja). Cerkiew gr.-kat.: 1759. przeniesiona 1929. Widok od dawnej strony pd.-wsch. (fot. R. Brykowski. 1976).
15. Ropki. Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.; 1759. Widok od pn. (fot. J. Świderski, 1966).
16. Świątkowa Mała, Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.; 1762. Widok od wsch. (fot. R. Brykowski. 1967).
17. Czarna, Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.; 1764 i 1. pół. w. XIX. Widok od pd. (fot. R. Brykowski, 1964).
18. Wola Cieklińska, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; 1767 lub 1776, rozebrana 1953. Widok od pd.-wsch. (fot. F. Strzałko. 1937).
19. Mirola, Słowacja. Cerkiew gr.-kat.: 1770. Widok od pd.-wsch. (fot. R. Brykowski. 1964).
20. Bielanka, Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.; rzekomo 1773; stan przed pożarem 1947. Widok od pd.-wsch. (fot. Z. Łakociński. ok. 1930?).
21. Bielanka, Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.; rzekomo 1773' stan po pożarze 1947. Widok od pd. (fot. R. Brykowski. 1968).
22. Prikra. Słowacja. Cerkiew gr.-kat.; 1777. Widok od pd. (fot. Archiwum Bratislava-Hrad). 23 Krempna, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; najprawdopodobniej 1778 (zrąb częściowo może w XVI XVII) Fragment widoku od pd. (fot. R. Brykowski, 1954). ' >'
24. Wysowa, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; 1779 i 1910. Widok od pd.-wsch. (fot. J. Langda 1963)
25. Nieznajowa, Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.; 1780; nie istnieje od 1964, wieża rozebrana po 'l973 Widok od pd.-wsch. (fot. F. Strzałko, 1937).
26. Nieznajowa, Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.; 1780; nie istnieje od 1964, wieża rozebrana po 1973 Widok od pd.-zach. (fot. R. Brykowski, 1964).
27. Rovne, Słowacja. Cerkiew gr.-kat.; 1782; przestała istnieć przed 1969. Widok od pd. (fot. Archiwum Bratislava-Hrad).
28. l'ścic Gorlickie. Polsku. Cerkiew par. gr.-kat.: 1796. Widok od pd.-wsch. (fot. J. Świderski, 1966).
29. Czarne, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; rzekomo 1789. Widok od pd.-zach. (fot. R. Brykowski, 1964)
30. Wójkowa, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; 1790 lub 1792. Widok od pd.-zach. (fot. J. Świderski! 1966)!
31. Koźany, Słowacja. Cerkiew gr.-kat.; 2. pot. w. XVIII. Widok od pd.-wsch. (repr. J. Świderski wg: P. R. Magocsi, F. Zapletal, Holzkirchen in den Karpa ten, Wiedeń 1982, fig. 239).
32. Muszynka,Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.; najprawdopodobniej w. XVIII. Widok od pd.-zach. (fot. J. Świderski, 1966).
33. Ondawka, Słowacja. Cerkiew gr.-kat.; w. XVIII, stan przed 1881, spalona 1949. Widok od pd. (repr. J. Świderski wg: W. R. Zaloziecky, j.w., fig. 109).
34. Wołowiec, Polska.Cerkiew fii.gr.-kat.; zapewne w. XVIII i 1968. Widokodpd.-zach. (fot.R.Brykowski, 1964).
35. Krasne, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; najprawdopodobniej 4. ćw. w. XVIII, rozebrana po 1927. Widok od pd. (fot. Archiwum Instytutu Sztuki PAN).
36. Sariśsky Stiavnik, Słowacja. Cerkiew gr.-kat.; 1773, rozebrana 1928. Widok od pd.-wsch. (repr. J. Świderski wg: P. R. Magocsi, F. Zapletal, j.w., fig. 241).
37. Chyrowa, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.: istniała 1780. Widok od pd.-wsch. (fot. R. Brykowski, 1970).
38. Czertyżne, Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.; prawdopodobnie 1791, zniszczona prawdopodobnie podczas drugiej wojny światowej. Widok od pn.-wsch. (fot. F. Strzałko, 1937).
39. Piorunka, Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.; 1798. Widok od pd.-wsch. (fot. J. Świderski, 1966).
40. Hunkovce, Słowacja. Cerkiew gr.-kat.; koniec w. XVIII. Widok od wsch. (fot. R. Brykowski, 1964).
41. Pielgrzymka, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; najprawdopodobniej koniec w. XVIII. Widok od pd.-wsch. (fot. R. Brykowski, 1966).
42. Niżny Orlik, Słowacja. Cerkiew gr.-kat.; 3. tercja w. XVIII, przestała istnieć 1944. Widok od pn.-zach. (repr. J. Świderski wg: E. Laziśtan, J. Michalov, j. w., fig. 150).
43. Kolan, Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.; najprawdopodobniej w. XVIII/XIX. Widok od pn.-wsch. (fot. J. LangcU 1967).
44. Stawisza, Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.; przed 1813, spalona 1966. Widok od pd.-zach. (fot. J. Świderski, 1966).
45. Milik. Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; 1813. Widok od pn.-wsch. (fot. J. Świderski, 1966).
46. Roztoka Wielka, Polska. Cerkiew par gr -kat • 1819 Widok od pd.-wsch. (fot. J. Świderski, 1966).
47. Balucianka, Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.: najprawdopodobniej 1820. Widok od pn.-zach. (fot. W. Wolny.
48. Łosic (nowosądeckie). Polska. Cerkiew lii. gr.-kat.; zapewne 1826. Widok od pn.-wsch. (fot. J. Świderski.
49 Madejowa. Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; zapewne 1830. Widok od pn. (fot. J. Świderski. 1966).
50. Brunary Wyżnę, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; najprawdopodobniej w. XVIII i 1831. Widok od wsch. (fot. R. Brykowski, 1964).
51. Leszczyny, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; zapewne 1X35. Widok od pd.-zach. (fot. R. Brykowski. 1964).
52. Skwirtne. Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.; 1837. Widok od pd.-zach. (fot. R. Brykowski, 1964).
53. Szczawnik. Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.; najprawdopodobniej 1841. Widok od pd.-zach. (fot. J. Świderski. 1966).
54. Bartne, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; 1842, wieża zapewne w. XVIII. Widok od pd. (fot. R. Brykowski, 1970). '
55. Berest. Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; 1842. Widok od pd. (fot. J. Świderski, 1966).
56. Mochnaczka Niżna, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.: najprawdopodobniej w. XVIII i 1846. Widok od wsch. (fot. R. Brykowski, 1965).
57. Jastrzebik. Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.: 1. poi. w. XIX. Widok od pd. (fot. J. Świderski. 1966).
58. Hańczowa. Polska. Cerkiew par. gr.-kat.: najprawdopodobniej 1. poi. w. XIX. wieża zapewne w. XVIII. Widok od pd.-wsch. (fot. J. Langda. 1963).
59. Andrzejówka, Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.; najprawdopodobniej I. poi. w. XIX. Widok od pn.-wsch. (fot. J. Świderski, 1966).
60. Śnietnica. Polska. Cerkiew par. gr.-kal.: 1755 i gruntownie przekształcona 1. pot. w. XIX. Widok od pd. (fot. J. Świderski. 1966).
61. Dubne, Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.; 1853 lub 1863. Widok od pd.-wsch. (fot. J. Świderski. 1966).
62. Leluchów. Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; 1861. Widok od pd. (fot. J. Świderski. 1966).
63. Kuńkowa, Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.: 1868 (?). Widok od pd.-zach. (fot. R. Brykowski, 1964).
64. Lipowiec, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.: najprawdopodobniej 1703, rozebrana po 1935. Widok od pd. (fot. F. Strzałko, 1935).
65. Krajrne Ćierno. Słowacja. Cerkiew gr.-kat.; pot. w. XVIII. Widok od pn.-zach. (repr. J. Świderski wg: E. Laziśtan. J. Michalov. j.w., fig. 161).
66. Jedlinka, Słowacja. Cerkiew gr.-kal.: 1763. Widok od pd. (fol. Archiwum Bratislava-Hrad).
67. Korejovce, Słowacja. Cerkiew gr.-kat.: 1764. Widok od pd.-wsch. (fot. R. Brykowski. 1964).
68. Praga (niegdyś Medvedovce), Czechosłowacja (niegdyś Ruś Zakarpacka). Cerkiew gr.-kat.; rzekomo 1. pół. w. XVIII, przenoszona 1793 i 1929. Widok od pd.-wsch. (fot. R. Brykowski, 1976).
69. Mukaczewo (niegdyś Szelestovo), Ruś Zakarpacka. Cerkiew gr.-kat.: rzekomo 1777, przenoszona 1927. Widok od wsch. (repr. J. Świderski wg: W. R. Magocsi, F. Zapletal, j. w., fig. 168).
70. Kanora (niegdyś Ploskoje). Ruś Zakarpacka. Cerkiew gr.-kat.: 1792. Widok od pd. (repr. J. Langda wg: p.' N. Goberman. l'umi,iinikl dcrm-junnego zotk-csimi Zukarpalju. Leningrad 1970. fig. 12).
71. Kunćice (niegdyś Hlinanec). Czechosłowacja (niegdyś Ruś Zakarpacka). Cerkiew gr.-kat.; w. XVIII, przenoszona 1931. Widok od pn.-wsch.; stan sprzed 1931 (repr. J. Świderski wg: P. R. Magocsi. F. Zapletal, j.w., lig. 163).
72. Kunctce (niegdyś Hlinanec), Czechosłowacja (niegdyś Ruś Zakarpacka). Cerkiew gr.-kat.; w. XVIII, przenoszona 1931. Widok od pn.-wsch.; stan po 1931 (Ibl. R. Brykowski, 1976).
73 Zdynia, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; 1786 lub 1795. Widok od pd.-zach. (fot. R. Brykowski. 1964)
74 Nowa Wieś, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; 1795, spalona 1975. Widok od pd. (fot. J. Świderski. 1966)
75. Ropica Górna, Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.; 1813 lub 1819. Widok od pn.-wsch. (fot. R. Brykowski!
1964).
76. Królowa Górna, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; 1815, wieża zapewne w. XVIII. Widok od pd.-zach (fot. J. Świderski, 1966).
77. Polany. Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.; 1820. Widok od pd.-wsch. (fot. R. Brykowski, 1966).
78. Doliny, Polska. Cerkiew par.: gr.-kat.; najprawdopodobniej 1821. Widok od pd.-zach. (fot. R. Brykowski
1965).
79. Nowica, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; rzekomo 1842-3. Widok od wsch. (fot. R. Brykowski, 1964).
80. Żydowskie, Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.: być może 1. poi. w. XIX; rozebrana przed 1954. Widok od pd. (repr. E. Kozlowska-Tomczyk wg: A. Ossendowski, Karpaty i Podkarpacie, Poznań b.d. [przed 1939], s. 87).
81. Bogusza, Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.; 1858. Widok od pd. (fot. J. Świderski, 1966).
82. Przysłop, Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.; 1756 i w. XIX (może 1897). Widok od pd.-zach. (fot. R. Brykowski. 1965).
83. Banica, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.: być może ok. poi. w. XVIII i 1898. Widok od pd.-zach. (fot. R. Brykowski, 1964).
84. Zubeńsko. Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.; zapewne 1789, zniszczona prawdopodobnie podczas drugiej wojny światowej. Widok od pd. (fot. F. Strzałko, 1934).
85. Komańcza. Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; pomiędzy 1800-1803. Widok od pn.-wsch. (fot. R. Brykowski. 1969).
86. Turzańsk, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; 1801-1803 i 1. poi. w. XIX, dzwonnica najprawdopodobniej 1817. Widok od pd.-wsch. (fot. R. Brykowski, 1969).
87. Rzepedż. Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.; 1824. Widok ogólny od pd. (fot. W. Wolny. 1978).
88. Kulaszne, Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.; 1893, spalona "l 974. Widok od pn.-wsch. (fot. R. Brykowski. 1969).
89. Wisłok Dolny, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; 1850-3. Widok od pd.-zach. (fot. W. Wolny, 1976).
90. Zawadka Rymanowska, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; 1855-6. Widok od pd.-zach. (fot. J. Langda, 1967).
91. Radoszyce, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; 1868. Widok od pd.-zach. (fot. H. Poddebski, 1936).
92. Szczawne. Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; 1888-9. Widok od pn.-zach. (fot. W. Wolny, 1978).
93. Bodaki. Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; 1902. Widok od wsch. (fot. R. Brykowski, 1968).
94. Zlockic. Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; 1867-72. Widok od pn.-wsch. (fot. J. Świderski. 1966).
95. Slotwiny, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; 1897-8. Widok od pn. (fot. J. Świderski, 1966).
96. Bmczarowa, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; rzekomo 1760, przebudowana 1797 i 1879. Widok od pd. (fot. J. Świderski. 1966).
97. Męcina Wielka, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; rzekomo 1807. przebudowana 1900. Widok od pn.-zach. (tot. R. Brykowski. 1964). .
98. Widok świątyni o charakterze cerkwi (emkowskiej. Złożenie do grobu ś w. Paraskewii z ikony ; QQ w',Paraskewii; w. XV; zbiory Muzeum Narodowego w Krakowie (fot. J. Langda. 1961). > w. Widok budowli o łamanych dachach typu lemkowskiego. Złożenie do grubu św. Paraskewii z ikony ,
św Paraskewii; w. XVI: Liście Gorlickie. ob. zbiory Muzeum Historycznego w Sanoku (fot. J. Langda,
J 958)
100 Szlachtowa, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; w. XVIII-XIX: rozebrana ok. 1909. Widok od pd. (rys. T Moklowski, przed 1904: rcpr. J. Langda wg: K. i T. Moklowscy, Sprawozdanie ; wycieczki odbrtej kaszlem Komisji ir r. 1904 n- celu badania sztuki ludowej, „Sprawozdania Komisji Historii Sztuki w Polsce", 8:1912, s. 215).
101 Matysova, Słowacja. Cerkiew gr.-kat.; rzekomo 2. pół. w. XVIII, gruntownie przebudowana lub nowo wzniesiona 1832. Widok od pd. (fot. Archiwum Bratis!ava-Hrad).
102. Kotań, Polska. Cerkiew prawosławna (czasownia); w. XIX, przestała istnieć po 1954. Widok od pd.-wsch. (fot. R. Brykowski, 1954).
103. Czarne, Polska. Cerkiew prawoslawn-a (czasownia); w. XX, przestała istnieć po 1967. Widok od pd.-wsch. (fot R. Brykowski, 1964).
104. Blechnarka, Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.; 1801 (?). Widok od pd. (fot. R. Brykowski, 1964).
105. Smerekowiec, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; 1819. Widok od pd.-wsch. (fot. R. Brykowski, 1964).
106. Bieliczna, Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.; 1792. Widok od pd.-wsch. (fot. R. Brykowski, 1964).
107. Breżnicka, Słowacja. Cerkiew gr.-kat.; pocz. w. XIX. Widok ogólny od pd.-zach. (fot. Archiwum Bratislava-Hrad).
108. Smerek, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; w. XVIII, typ bojkowski z lemkowskimi zwieńczeniami. Widok od pd.-zach. (fot. F. Strzałko, 1934).
109. Filipec, Ruś Zakarpacka. Cerkiew gr.-kat.: w. XVIII, z typową w górnych partiach łemkowską wieżą-dzwonnicą. Widok od pn.-wsch. (fot. F. Strzałko, 1938).
110. Smolnik. Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.; 1791 i 1969, typ bojkowski.. Widok od pd. (fot. W. Wolny, 1976).
111. Gladyszów, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; 1938, reprezentuje narodowy styl ukraiński. Widok od zach. (fot. R. Brykowski, 1964).
112. Powrożnik, Polska. Wieża cerkwi par. gr.-kat.; w. XVII (?). remontowana lub nowo wzniesiona 1778. Widok od pn.-zach. (fot. R. Brykowski, 1967).
113. Bodrużal. Słowacja. Wieża cerkwi par. gr.-kat.; 1692 (?). Widok od pd-zach. (fot. R. Brykowski, 1964).
114. Tylicz, Polska. Wieża cerkwi par. gr.-kat.; może 1780. Widok od pn.-zach. (fot. R. Brykowski, 1965).
115. Hańczowa, Polska. Wieża cerkwi par. gr.-kat.; w. XVIII. Widok od zach. (fot. R. Brykowski, 1963).
116. Praga (niegdyś Medvedovce), Czechosłowacja (niegdyś Ruś Zakarpacka). Wieża cerkwi gr.-kat.; rzekomo I. pół. w. XVIII, przenoszona 1793 i 1929. Widok od zach. (fot. R. Brykowski, 1976).
117. Kunćice (niegdyś Hlinanec), Czechosłowacja (niegdyś Ruś Zakarpacka). Wieża cerkwi gr.-kat.; w. XVIII i 1931. Widok od zach. (fot. R. Brykowski, 1976).
118. Stawisza, Polska. Wieża cerkwi fil. gr.-kat.; przed 1813, spalona 1966. Widok od zach. (fot. T. Chrzanowski,
119. Komańcza, Polska. Wieża wolno stojąca przy cerkwi par. er-kat przed 1834 Widok od pd.-zach. (fot. R. Brykowski, 1969).
120. Owczary (d. Rychwałd), Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; hełm wieży i wieżyczki wieńczące kopuły; nawa 1653, prezbiterium 1701, hełm wieży 1783. Widok od pd.-wsch. (fot. R. Brykowski, 1963).
121 Kwiatoń, Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.; fragment zadaszeń kopuły nawy i wieńczącej ją wieżyczki' zapewne 2. pot. w. XVII. Widok od pd.-zach. (fot. J. Langda. 1963).
122 Ladomirova, Słowacja. Cerkiew gr.-kat., wieżyczka nad nawą; 1742. Widok od pd.-zach. (fot. R. Bry-' kowski. 1964).
123. Praga (niegdyś Medvedovce), Czechosłowacja (niegdyś Ruś Zakarpacka). Cerkiew gr.-kat.. zwieńczenia wieżyczek znad nawy i prezbiterium; rzekomo 1. poi. w. XVIII i 1929 (fot. R. Brykowski, 1964).
124. Brunary Wyżnę. Polska. Cerkiew par. gr.-kat., wieżyczka nad nawą; najprawdopodobniej 1831 oraz fragment malowanego fryzu arkadkowego. Widok od zach. (fot. J. Świderski, 1966).
125. Powroźnik, Polska. Cerkiew par. gr.-kat., cześć pd. ściągu poprzecznego w nawie oraz dekoracja uskoku; 1604 (fot. J. Langda, 1967).
126. Petna. Polska. Cerkiew fil. gr.-kat.. rozebrana ok. 1935; ściągi krzyżowe w nawie; 1700 (fot. T. Szydlowski, 1928).
127. Nieznajowa. Polska. Cerkiew fil. gr.-kat., nie istnieje od 1964. ściąg poprzeczny i ściągi krzyżowe w kopule nawy; 1780 (fot. T. Chrzanowski, 1964).
128. Uście Gorlickie, Polska. Cerkiew par. gr.-kat., ściągi w kopule nawy; 1786 (fot. J. Langda, 1967).
129. Uście Gorlickie. Polska. Cerkiew par. gr.-kat., połączenie ściągów kopuły nawy; 1786 (fot. J. Langda, 1967).
130. Powroźnik. Polska. Cerkiew par. gr.-kat., fragment ściany ikonostasowej w widoku od wsch., z zaznaczonymi wrębami dla umocowania sklepienia pierwotnego prezbiterium: 1604 (fot. J. Langda, 1967).
131. Owczary (d. Rychwald). Polska. Cerkiew par. gr.-kat., wnętrze — widok na babiniec, po przekształceniu 1870 (fot. J. Langda, 1963).
132. Kunćice (niegdyś Hlinanec), Czechosłowacja (niegdyś Ruś Zakarpacka). Cerkiew gr.-kat.. wnętrze — widok na babiniec; w. XVIII (fot. F. Strzałko, 1934).
133. Szczawne, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.; 1888-9. Wnętrze - widok na ikonostas; 1888-9 i 1925 (fot. J. Langda. 1969).
134. Powroźnik, Polska. Cerkiew par. gr.-kat.. portal zach (widok z babińca); 1604(?) (fot. J. Langda, 1967).
135. Owczary (d. Rychwald), Polska. Cerkiew par. gr.-kat.. portal zach.; 1653 (fot. R. Brykowski, 1983).
136. Swiątkowa Wielka, Polska. Cerkiew par. gr.-kat., nadproże portalu zach., 1757 (fot. J. Langda, 1967).
137. Nieznajowa, Polska. Cerkiew fil. gr.-kat., nadproże portalu zach.; 1780 (fot. T. Chrzanowski, 1964).
138. Chyrowa, Polska. Cerkiew par. gr.-kat., portal zach.; 1780 (fot. W. Wolny, 1973).
139. Uście Gorlickie, Polska. Cerkiew par. gr.-kat., portal zach.; 1786 (fot. J. Langda, 1967).
140. Powroźnik, Polska. Cerkiew par. gr.-kat., okna w pd. ścianie nawy; 1604(7) (fot. J. Langda, 1967).
41. Kwiatoń, Polska. Cerkiew fil. gr.-kat., okno w prezbiterium od pd.; w. XVII-XVIII (fot. J. Langda. 1963).
42. Berest, Polska. Cerkiew par. gr.-kat., okno w nawie od pd.; w. XIX (fot. J. Langda. 1967). 143. Swiątkowa Wielka, Polska. Cerkiew par. gr.-kat arkadkowy fryz i gierowany gzyms kopuły nawy:
1757 (fot. J. Langda. 1967). 144' LUA?a,ńsk' Polska- Cerkiew par. gr.-kat., dekoracja stopnia podłogowego pomiędzy nawą i prezbiterium.
1801-3 (fot. J. Langda. 1969).
Balucianka, Polska. Cerkiew fil. gr.-kat., drabina dekorowana ornamentem sznurowym: w. XVIII (?)
(lot. J. Świderski, 1968).
J46. Kuncice (niegdyś Hlinanec), Czechosłowacja (niegdyś Ruś Zakarpacka) Cerkiew or u * r
podcienia; w. XVIII i 1931 (fot. R. Brykowski, 1976). gr.-kat., fragment
147. Praga (niegdyś Medvedovce), Czechosłowacja (niegdyś Ruś Zakarpacka). Cerkiew er kat 7 ł
pd.-wsch. narożnika prezbiterium; rzekomo 1. pół. w. XVIII (fot. R. Brykowski 1964)' ęg owanie
148. Kanora (niegdyś Ploskoje), Ruś Zakarpacka. Cerkiew gr.-kat., fragment zwariowania \rt™on
żników; 1792 (repr. J. Langda wg: D. N. Goberman, op. cit., fig. 14). ?stowama Jedneg° z naro-
149. Powroźnik, Polska. Cerkiew par. gr.-kat., inskrypcje i data 1604 na jednej z belek nH «*•
(fot. J. Langda, 1967). P SCldny nawy
150. Powroźnik, Polska. Cerkiew par. gr.-kat., napis fundacyjny polichromii w dawnym nre/hiterinm (ob. zakrystia); 16 VII (1637?) (fot. J. Langda, 1967). prezbiterium
151. Hańczowa, Polska. Cerkiew par. gr.-kat., tablica fundacyjna (?); 1644 (fot. J. Langda 1963)
152. Kwiatoń, Polska. Bramka w ogrodzeniu przycerkiewnym, widok od zach; zapewne w XVIII (fot F. Strzałko, 1937). ' '
153. Izby, Polska. Bramka w ogrodzeniu przycerkiewnym, widok od pd.-wsch.; może koniec w XVIII (fot. R. Brykowski, 1964).
154. Bartne, Polska. Bramka w ogrodzeniu przycerkiewnym, widok od pd.-wsch • 1842 i 1968-70 (fot R. Brykowski, 1970).
155. Kimkowa, Polska. Bramka w ogrodzeniu przycerkiewnym, widok od pn.-zach.; 1868 (?) (fot. R. Brykowski,
l7OH),
156. Polany, Polska. Cerkiew fil. gr.-kat., krzyże żelazne na hełmie wieży i wieżyczkach; 1820 (?) (fot. J. Langda, 1967).
157. Żydowskie, Polska. Cerkiew fil. gr.-kat., rozebrana przed 1954; krzyż żelazny zapewne 1. pół. w. XIX (fot. R. Brykowski, 1954).


Stan: okładka i brzeg książki db,książka jest klejona i ma tendencję do rozklejania się,poza tym stan w środku db/db+ .

Wielkość 20,5x18cm,liczy 195 stron tekstu+157 ilustracji-zdjęć.

Koszt wysyłki wynosi 5,50 zł - płatne przelewem.

WYDAWNICTWO OSSOLINEUM WROCŁAW .

Informacje dotyczące realizacji aukcji,nr konta bankowego itp.znajdują się na stronie "o mnie" oraz dołączone są do powiadomienia o wygraniu aukcji.

Przed złożeniem oferty kupna proszę zapoznać się z warunkami sprzedaży przedstawionymi na stronie "o mnie".

Nie odwołuję ofert kupna!!!

podobne do ostatnio oglądanych na Allegro zobacz więcej aktualnych ofert